IZ MOJE DUŠE

Rezervni tocak je bivsa bosanskohercegovacka grupa iz Doboja osnovana 1982 godine . Nastala

je nakon sto su dobojsku grupu Tok zivota napustili bubnjar Vukic Raspopovic i basista Slavko 

Rebic . Prvi album pod nazivom Miris zene i benzina snimljen je 1982 godine u Beogradu u

studiju Ence Lesica . Objavila ga je kuca Diskos iz Aleksandrovca . Posebno se istakla pjesma 

na albumu TI si zena koja grabi od zivota za koju je muziku napisao Antonio Kuffner a tekst

Dusko Trifunovic . Krajem 1982 godine Senad Lokic napusta grupu i umjesto njega dolazi 

Samir Šestan koji je od 1981 do 1982 takodje svirao u grupi Tok zivota . Samir je muzicki

dosta naucio od vodje grupe tok zivota Vladimira Vukojevica . Antonio Kuffner i Samir 

Šestan zajedno su napisali pjesme za drugi album grupe Rezervni tocak pod nazivom 

Poslije tebe na kojem je primjetan zaokret ka modernijim pop rok aranzmanima . Dobio

je ime po istoimenoj pjesmi Samira Šestana . Snimana je krajem 1983 i pocetkom 1984 

godine u studiju Aquarius koju objavljuje izdavacka kuca Diskos iz Aleksandrovca . Za 

njihov treci album Zvizduk sa ulice programiranje i usluge sviranja klavijatura obavio je 

Laza Ristovski a objavila ga je izdavacka kuca Diskont iz Sarajeva . Asim Kapetanovic 1985

napusta bend Rezervni tocak a na mjesto vokalnog soliste dolazi Nermin Memisevic . Te iste

1985 godine Samir Šestan dobija ponudu da svira u sarajevskoj rok grupi Divlje jagode .

On i zvanicno prelazi u Divlje jagode ali i dalje pomaze grupu Rezervni tocak . Radi na 

cjelokupnom muzickom materijalu za novi album . Clanovi grupe ga salju u Beograd opet u

studio Aquarius da se kvalitetno tonski obradi novi album . Medjutim u toku tog rada dolazi

do nesuglasica jer su ostali muzicari iz grupe Rezevni tocak odbili njegov predlog da na 

albumu gostuju i drugi muzicari . Rad na ovom albumu je prekinut i nakon nekog vremena

grupa Rezevni tocak prestaje sa radom . 

Dragan Pantelic rodjen je 9 decembra 1951 godine u Loznici . Svojevremeno je vazio za 

jednog od najboljih golmana na prostorima bivse Jugoslavije . Medju stative prvi put stao je 

u mladjim kategorijama Radjevca iz Krupnja zatim 1968 prelazi u Graficar iz Beograda . Od 

1971 branio je u Radnickom iz Nisa gde je proveo punih deset sezona . U dresu Radnickog 

iz Nisa postigao je 29 pogodaka ukljucujuci i onaj protiv Veleza kada je pogodio mrezu jos

jedne legende na golu Envera Marica . Bio je to udarac sa suprotne stane terena odnosno

iz vlastitog kaznenog prostora . Tada je Pantelic degazirao loptu koja je preletjela citav 

teren i savladala Marica koji je branio boje Veleza . Nakon deset godina u Prvoj saveznoj

ligi Jugoslavije Pantelic se seli u Francusku gdje brani za Bordeaux . Tamo se zadrzao 

dvije godine zatim se vraca u Jugoslaviju gdje kratko nosi dres Timoka . Nakon odlaska 

u Francusku Pantelic je debitovao za reprezentaciju Jugoslavije . Za fudbalsku 

reprezentaciju branio je od 1979 do 1984 godine ukljucujuci nastupe na Ljetnim

olimpijskim igrama 1980 u Moskvi kao i Svjetskom prvenstvu 1982 u Španiji . Njegov

prepoznatljiv stil bio je preteca onoga sto je danas njemacki golman Manuel Neuer .  

Uprkos tome sto visevekovnu tradiciju gadanja u Srbiji cuva svega desetak nosilaca ove 

kulturne vestine gajde i dalje zive . Setni zvuci vracaju u proslost u pastirske dane kada su 

se na livadi dok ovce pasu pevale pesme igrale narodne igre i rucno izradjivali stari 

instrumenti . Zajecar , Pancevo , Kikinda , Svrljig i Lebane mesta su na kojima se na gajdama

najvise ocuvalo . Ovde su zvuci tradicionalnog instrumenta najcesce mogu cuti na okupljanjima

u malim selima i zaseocima . Uz gajde tradicionalnu kuhinju i pice obnavlja se i cuva bogatstvo

nematerijalnog nasledja koje se sa generacije na generaciju godinama unazad prenosi . 

Postoji nekoliko vrsta gajdi koje se izradjuju i sviraju na ovim prostorima . Najpoznatiji je 

svakako juznomoravsko - makedonski tip koji se svira od okoline Nisa pa sve do juga 

Makedonije . Pored njih cesto se moze naici i na svrljiske , erske , banatske , ili mokrinske

i vojvodjanske gajde . Razlike su pre svega u metodama izrade delovima od kojih se 

sastoje ali i podrucijima i nacinama na koji se sviraju . Prava dragocenost je cinjenica da

se na Balkanu i danas prave primitivni tipovi gajdi koje su nekada davno svirali nasi preci . 

O vaznosti i prisutnosti gajdi svedoci i zanimljiva prica o srpskom gajdasu iz Prvog 

svetskog rata . Naime Petar Milenkovic je u rat krenuo sa tri konja i gajdama na kojima 

je svirao i u vreme golgore preko Albanije . Zvuk starog instrumenta vojnicima je u 

najtezim trenutcima bio podsetnik da jos ima zivota i da ne smeju odustati a gajde su

zajedno sa Milenkovicem prezivele rat i pobedonosno docekale povratak kuci .  

Judita Šalgo novosadska knjizevnica rodjena je kao Judita Manhajm u Novom Sadu u 

jevrejskoj porodici . Ta cinjenica uticala je na njen zivot buduci da je kao vecina jevreja 

tokom Drugog svetskog rata svojim gubitcima ucestvovala u jevrejskoj sudbini nego se 

upisala i u njeno knjizevno stvaralastvo . Otac je mobilisan u radne jedinice i ubijen 1942 

a majka je 1944 deportovana u logor Bergen Belzen . Pre nego sto je odvedena majka je 

trogodisnju Juditu da bi je zastitila odvela u Mali Iđoš i poverila je jednoj zeni Mađarici 

koju do tada nije poznavala i koju je nadalje trebalo da zove mama . Tako je njen prvi 

jezik koji je Judita naucila bio madjarski i tek kasnije tokom skolovanja zamenjuje ga 

srpskim na kojem su napisana sva njena dela . Zavrsila je studije Opste knjizevnosti u

Beogradu i po povratku u Novi Sad udaje se za Zorana Mirkovica . Judita Salgo pisala 

je poeziju , prozu , romane i eseje . Prvo znacajnije pojavljivanje Judite Salgo na 

knjizevnoj sceni desio se u talas neoavangarde koji je krajem 60 - tih i pocetkom 

70 - tih uzdrmao novosadsku umetnicku scenu . Centar okupljanja aktera 

eksperitalne , ekscesne , i subvizivne umetnicke scene u Novom Sadu bila je tribina 

mladih ciji je urednica u to vreme bila Judita Salgo . Kada je nakon par godina nizom 

zabrana smena pa cak i zatvorskih kazni doslo do ucutkivanja umetnickih praksi 

usmerenih na kritiku vladajuce kulturne paradigme i zvanicne umetnosti i Judita 

Salgo biva smenjena . Njena druga pesnicka zbirka 67 minuta naglas objavljena 1980 

zaokupljena eksperimentima u mediju jezika i teksta napisana je u duhu neoavangardnih

poetika . Knjizevni opus Judite Salgo iako nevelik svojom jedinstvenoscu nezaobilazan je 

u proucavanju knjizevnosti a prije svega zenske knjizevnosti druge polovine 20 veka .  

Osma retrospektiva posvecena je literarnom grafickom i tekstilnom umjetniku i pankeru Ivici

Čuljku Keceru po alijasu Satan Panonski . Rodjen je 1960 u Cericu a smrtno stradao u Vinkovcima

1992 godine . Sahranjen je kao hrvatski vojnik . Njegova smrt legendarna je kao i kratak mu 

zivot . Javna slika o njemu pati od dvije boljke s jedne strane se ponizava kao domaca verzija 

radikalnog americkog anarhiste i devijantnog mizantropa a s druge strane se uzdize kao 

neshvaceni umjetnik genijalac izvan svog vremena i totem slobode . Svaka prica o Ivici 

Culjku mozda bas zbog tog nesretnog alijasa ali i avangardnog kataloga ima zloslutnu 

morbidnu i vulgarnu notu mi smo ga uvijek prihvatali sa zdravom dozom humora kroz 

cerak i nagle pokrete  kako to s gnjevnom muzikom obicno i biva . Satan Panonski bio je

prepoznatljiv po samoranjavanju na sceni zivotom u zatvorskoj bolnici i opjevavanju smrti 

nasilja i seksualnih devijacija . Njegovo je samoranjavanje djelimicno nadahnuto umjetnicima

poput Marine Abramovic koji 60 - tih uvode tijelo u svoj umjetnicki izrazaj i to upravo kroz 

samoranjavanje . Ivica Culjak je kao osudjenik za ubistvo s dijagnostikovanim poremecajem

licnosti u neuropsihijatrijskom ustanovi Dr . Ivan Barbot u Popovaci proveo devet godina . 

To razdoblje od 1983 do 1991 kljucno je za njegovo stvaralastvo . U svojim pjesmama osim

o ranama krvi i spolnim bolestima Satan progovara i o licemjerju pohlepi manipulaciji djecom

te osudjuje materijalizam rezim u kojem zivi ali i rezim koji dolazi . Prvi album snimio je s 

clanovima Majkl Nedjeljkom Ivkovicem , Goranom Baretom i Zeljkom Mikulicem . Godine 

1992 izlazi album Kako je panker branio Hrvatsku na kojem se izmedju ostalih nalaze 

Beogradski pasaluk i Prepuna je krvi Drina pjesme zbog kojih Satana uporedjuju sa 

Markom Perkovicem Thompsonom .  

U kripti hrama Svetog Save premijerno za beogradsku publiku prikazan je dokumentarni 

film Čuvari . Prica prati porodicu Androvic iz Veljic Mikulica kod Bara koja vec devet vekova

cuva krst Svetog Jovana Vladimira . Samo dva clana porodice oni najstariji u svakoj generaciji

znaju gde je krst sakriven . Porodica Androvic cuva krst Jovana Vladimira vladara Duklje i 

Srbije koji je posle smrti uvrsten medju svetce . Prema predanju knez je krst drzao u ruci 

kada je pogubljen . Relikviju je sacuvao svestenik a zatim njegova cerka kao miraz unela u 

porodicu Androvica . To se cuvalo da niko nije znao samo dva clana godinama . I samo se

jednom tokom godine iznosio na planinu Rumiju istice Nikola Androvic dodajuci da je 

svestan tezine koju imaju koju moraju da podnesu i tako umru . Nije lako zadobiti 

poverenje cuvara krsta i snimiti dukumentarni film inspirisan ljubavnom pricom izmedju 

kneza Vladimira i Kosare cerke njegovog protivnika Cara Samuila .  

Pogledom uperenim u daljinu namrstenim obrvama i rukom kojom podupire bradu zabrinuta 

migrantska majka je sedela izmedju dve devojcice zarivene u njen vrat drzeci na krilu bebu . 

Svi su neuredni u istrosenoj i pocepanoj odeci . Tako bi se mogla opisati scena zabelezena 

objektivom kamere koja je postala simbol a identitet majke i njena tuzna prica otkrivena je 

tek godinama kasnije . Crno bela fotografija snimljena je 1936 godine u kalifornijskom 

gradicu Nipomou postala je poznata kao migrantska majka jedna je od ikonicnih slika velike

depresije . To je fotografu donelo slavu i na kraju malo bogatstva ali decenijama niko nije 

znao identitet majke i njene dece . Prva njena fotografija koja dokumentuje depresiju 

nastala je 1933 godine i naziva se beli krug andjela a 2005 je prodata za neverovatnih 

804 hiljade dolara na aukciji . Fioren Liona Kristi rodjena je 1903 u Čirokiju u danasnjoj

Oklahomi . Udala se sa 17 godina i ubrzo preselila sa svojom rastucom porodicom u 

Kaliforniju ranih tridesetih godina proslog veka . Ostala je trudna sa svojim sestim 

detetom ali njen suprug je tada umro od posledica tuberkuloze . Nakon Drugog 

svetskog rata Florens se preselila u Modesto gde je radila u bolnici . U zivotu se udala 

jos jednom za bolnickog administratora a njen zivot je vremenom postao relativno 

konvencionalan i ugodan . Njen lik na fotografiji Migrantska majka Lang je doneo veliki

ugled stekavsi reputaciju dokumentarnog fotografa . Dobila je i stipendiju Gugenhajm

1941 a umrla je od raka 1965 godine . Ipak fotografija je bila izvor gorcine za njenu decu

da su i sama trebala da imaju koristi od nje . To se ipak dogodilo 1983 godine kada je 

njihova majka patila od zdravstvenih posledica raka i mozdanog udara kada su dobili 

donaciju od 35 hiljada dolara za troskove lecenja . Americka postanska sluzba je 1998 

godine koristila migransku majku kao markicu pod nazivom Amerika prezivljava depresiju .  

Tuzibaba ili tuzideda ili kako god ga nazivali izvesni gospodin Panic je definitivno usao u 

anale sudske prakse u Beogradu po tome sto je izmedju dva svetska rata tamo do 1937 

godine tuzio najmanje hiljadu ljudi . Ako nije bio najpopularnija licnost onda je sigurno bio 

najvidjenija . Ne po znacaju vec sto su ga tamo cesto vidjali . I tada bi gospodin Panic 

sa gomilom licno ispisanih papira usao u sudnicu . Bio je spreman za svako suceljavanje a 

mediji su pisali da je veliku vecinu parnica dobio . Nije mu smetalo podsmevanje ni nadimci

koje je dobio on je znao zasto je tu i nista drugo nije ga se ticalo . Kada su ga u sudu 

docekali novinari da naprave reportazu o tom fenomenu dosao je da uzme novac jednom 

beogradskom trgovcu odnosno da uzme ono sto mu je ovaj dugovao kad vec nije mogao 

drugacije . Panic je nakada bio apotekar ali je napustio taj porodicni biznis i poceo je da 

se bavi adaptacijom kuca . I da se sudi . Pomenuti trgovac mu je nekada ranije ostao 

duzan pet stotina dinara po racunima i za troskove koje je tuzitelj imao dok mu je 

prepravljao dom . Nije tuzio Panic za neke velike sume . Ali bile su dovoljne da sasvim 

lepo moze da zivi od dobijenog novca u sporovima . Uostalom on je taj svaki dinar i 

zaradio samo mu nisu isplatili na vreme kad je trebalo .  

Treci beogradski klub po velicini i znacaju i domaci teren jedinog pravog beogradskog kluba 

u stanju je koje nazalost ne odrazava sasvim takvu njegovu poziciju ali ni slavnu istoriju . OFK 

Beograd kao sto mu i ime kaze simbolicno se tako vezao bas za Beograd . Zvezda i Partizan 

su vise nacionalni nego gradski klubovi . Skriven na staroj Karaburmi tik uz nekadasnju 

Batalaku danasnji kruzni tok ovaj stadion vidljiv je tek kada ulicom Dragoslava Srejovica 

krenete prema Mirijevu . Na jednom od ulaza vidi se dobrano narasla trava stolice i natpis 

OFK Beograd a tu je i mural fudbalera koji je jednom davno proslavio OFK . Legendarni 

golgeter Slobodan Santrač . Za ondasnje vreme veliki stadion otvoren je davne 1957 godine 

i od pocetka bio domaci teren za BSK pretecu OFK . i za skracenicu BSK u sebi je sadrzala 

identitet Beogradski sportski klub . Na stadionu je u najboljim danima bilo i do 3 . 000 

navijaca . Iako tim arhaicnim formatom i lokacijom nekako marginalizovano ovo igraliste

je danas neobican trag gotovo zamrznut u vremenu jedne drugacije epohe i ideologije u

kojoj je masovni sport pored zabave bio i deo vaspitanja omladine .  

Gordana Kosanovic jugoslovensku publiku je osvojila lepotom i talentom a umrla je u 33 

godini nakon teske bolesti . Na filmskom platnu pojavila se prvi put 1976 godine .  U pitanju

je ostvarenje Vrhovi Zelengore Zdravka Velimirovica . Medjutim te godine dobila je ulogu u

filmu Cuvar plaze u reziji Gorana Paskaljevica . Igrala je u filmovima Osvajanje slobode u 

reziji Zdravka Šotre i Usijanje Bore Draskovica i Piknik u Topoli . Glumica je napravila i 

internacionalnu karijeru a predstave koje je igrala u nemackom pozoristu Teatar na Ruru 

sve su emitovane na nemackoj nacionalnoj televiziji sve sem predstave Lulu koju je igrala

tri meseca pre smrti tesko bolesna . Njene predstave su emitovane na nemackoj televiziji

dok u Srbiji za nju vise niko ni ne zna . Tragicna heroina kako ju je nazvao Rados Bajic 

najvise je patila sto je odvojena od deteta pa je cesto morala da putuje iz Nemacke za

Jugoslaviju . Po sopstvenoj zelji sahranjena je pored svoje bake Masinke . Posle njene

smrti pozoriste u Milhajmu ustanovilo je nagradu Gordana Kosanovic koja se dodeljuje 

svake druge godine .  

Od prvih dana zamisljen kao servisni gradski radio koji je dvadeset godina kasnije dobio

televizijsku mladju sestru jedinstvena istorija beogradskog Studija B kao da vapi za 

romansiranom biografijom dostojnom holivudskih filmova . Osnovali su ga novinari u doba

kada je to bilo skoro pa nezamislivo bio je godinama jedini medij u etru van mreze drzavnih

emitovao kratke vesti i sate muzike bez neposrednog odnosa prema slusaocima . On je bio 

mnogo vise od medija i gradske radio stanice postao je deo kulture Srbije . Studio B je 

osnovala grupa novinara dnevnog lista Borba glasila tadasnjeg Saveza komunista Jugoslavije . 

Prve cetiri godine redakcija se nalazila u adaptiranoj garsonjeri i u zgradi Borbe da bi se 

1974 preselila u Beogradjanku gde su i danas . Brana Milunov je radila u Studiju B od 1980

do 1998 kada je bio najlepsi i najjaci . Slusaoci su je zvali Brana Fontana jer je vodila 

kultnu kontakt emisiju Fontana zelja a ostala je upamcena kao prva koja se u programu 

uzivo naglas nasmejala i prva zapevala . Radila je sa velikanima Duskom Radovicem , 

Đokom Vjesticom , Zvonkom Panticem i mnogim drugima koji su obelezili Studio B j na

radiu i kasnije televiziji . Za nastanak i razvoj vazni su urednik i direktor Dragan 

Markovic , prvi muzicki i tehnicki urednik Borjan Kostic i autor cuvenih emisija Dragan 

Jelic . Studio B je promovisao novu vrstu novinarstva i rok muziku bez koje ne moze da

se zamisli . Prvi su imali i pevajuce dzinglove koje su komponovali Zoran Simjanovic i 

Kornelije Kovac . Prvi su imali svojevrsni semafor na kome bi se posle svaka tri minuta 

upalilo crveno svetlo sto je oznacavalo da je prica zavrsena i da mora da krene muzika .

Televizija je nastala 1990 godine u ubrzo stekla poverenje mnogih Beogradjana . 

Đoko Vjestica je bio voditelj i urednik koji je vazio za neku vrstu ljudskog šaltera kome 

mogu da se obrate gradjani sa najrazlicitijim mukama i problemima . Bio je idejni tvorac 

Beogradskog maratona , gejzira na Adi , pesacke subote , spomenika Vrelo zivota ispod 

Beogradjanke i brojnih humanitarnih akcija .  

Ako verujete prelepoj srpskoj epici Vojvoda Momcilo je bio hajduk jahao je krilatog konja 

Jabucila i nije se bojao nikoga sem boga . Sem mita i prelepih stihova iz pesme Zenidba kralja

Vukasina iza junaka ostalo je i vojno utvrdjenje u kojem je ziveo . Momcilog grad u okviru 

tvrdjave dragulj je turizma Pirota lepog grada na jugoistoku Srbije . Pirotska tvrdjava 

predstavlja kameno utvrdjenje sa kulama . Podignuta je u 14 veku sve do sredine 20 veka

bila je u vojnoj upotrebi da bi potom poceo da je nagriza zub vremena . Obnova ovog vaznog

spomenika koji je postao magnet za turiste ali i izvor za lokalnu ekonomiju samo je jedan od

uspeha programa prekogranicne saradnje Srbija - Bugarska . Pirot je od Sofije glavnog grada

Bugarske udaljen 92 kilometra sto ga cini idealnim za posete turista . Uz Pirotski kraj nalazi 

se i prirodni rezervat Stara Planina jedna od najocuvanijih prirodnih celina u ovom delu 

Evrope . Veci deo planine nalazi se u Bugarskoj ali u Srbiji postoje skijalista kao i raj za

planinare koji osvajaju vrh Midzor od 2. 376 metara nadmorske visine . Upravo na obroncima

Stare Planine nalazi se i jedna napustena karaula Vojske Srbije .  

Dugogodisnji jugoslovenski predsednik Josip Broz Tito osim po svom vojnom i politickom 

delovanju bio je poznat i kao jedan od najvecih hedonista medju tadasnjim drzavnicima . 

Volio je dobro pojesti , popiti i zaplesati . Tesko je odolevao zagorskim struklima , pusio je 

kubanske cigarete a od pica su mu najdrazi bili Chivas viski i i slovensko vino cvicek . Prva 

Titova zena bila je ruska komunistkinja Pelagija Denisova Belousova . Za njega se udala 

1918 godine kada joj je bilo tek 14 godina . Njemu je tada bilo 26 . Upoznala ga je kao ratnog

zarobljenika kada ga je spasila od Kolcakovih kontrarevolucionara . Druga Brozova supruga 

bila je Nemica Elza Johana Kenig . Bila je udana za jednog od visokih duznosnika nemackih

komunista koji ne nakon dolaska Hitlera na vlast uhvacen i osudjen na 15 godina zatvora . 

Internacionalna organizacija Crvene pomoci potom je organizovala odlazak njegove supruge

u Moskvu gde je dobila pseudonim Lucija Bauer . Tito ju je ozenio 1936 . Bile su mu tada 

44 godine a njoj tek 22 . Nakon sto je Staljinova tajna policija optuzila da je nemacki spijun

Lucija je 1937 godine streljana u moskovskom zatvoru . Treca supruga Josipa Broza Tita bila

je Herta Haas slovenska zidovskog porekla . Od njega je bila mladja 22 godine . Biografi jos

uvek ne mogu da se sloze oko toga jesu li se ona i Tito uopste vencali . Dok jedni tvrde da 

da su to ucinili 1939 u Zagrebu drugi tvrde da ta veza nikada nije bila ozvanicena . Ono oko

cega se slazu jeste da je Tito dok je bio sa Hertom imao ljubavnicu Davorjanku Paunovic 

Zdenku kojoj tada nije bilo ni 20 godina . U isto vreme Herta je Titu rodila sina Aleksandra 

Misu Broza . Brak ili veza izmedju Tita i Herte trajala je cetiri godine . Davorjanka je 

preminula 1946 godine od tuberkuloze . Tito ju je sahranio u dvoristu Belog dvora u 

Beogradu . Njeno ime kasnije se nije pominjalo a ubrzo ce njeno mesto zauzeti svima 

poznata prva dama Jugoslavije . Jovanka Budisavljevic kasnije Broz bila je 32 godine mladja 

od Tita . Rodjena je u mestu Pecane nedaleko od Korenice 1924 godine . Tito ju je u

• Početna strana
• Arhiva
• Fascikle
• Linkovi
• Administracija

• Tragedija u fabrici Grmeč
• Restoran Trandanfilovic
• Sima Nesic
• Djojleni
• Vandjel Toma
• Kleopatra Karadjordjevic
• Golub Janjic
• Babet Bahmajer
• Miloje Vasic
• Siromasni delovi Beograda

• Generalna [792]

• RSS 0.90
• RSS 1.0
• RSS 2.0
• Atom